tsta

Home / دومین کنفرانس ملی عصر انفجار تکنولوژی؛ هوش مصنوعی، تحولی در صنعت، تجارت و زنجیره تامین و دومین کنفرانس ملی علم داده در کاربردهای مهندسی

هوش مصنوعی در ارزیابی عملکرد کارکنان دولت: چالش‌ها، فرصت‌ها و پیامدهای اخلاقی

Authors :

حسین بوداقی خواجهءنوبر¹ بهارک یادگار جمشیدی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

Keywords :

هوش مصنوعی،ارزیابی عملکرد،منابع انسانی دولت،پیامدهای اخلاقی

Abstract :

هدف اصلی این پژوهش، بررسی ابعاد اخلاقی، چالش‌ها و فرصت‌های کاربرد هوش مصنوعی در ارزیابی عملکرد کارکنان دولت با تأکید بر توانمندسازی منابع انسانی است. با توجه به نوظهور بودن این حوزه در بخش دولتی و ضرورت درک عمیق از پیامدهای آن، رویکرد پژوهش کیفی و روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) انتخاب شد. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر از خبرگان و مدیران منابع انسانی در دستگاه‌های اجرایی گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار MaxQDA تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی در ارزیابی عملکرد می‌تواند مزایایی چون دقت، شفافیت، افزایش سرعت بازخورددهی و ارتقاء فرآیند توانمندسازی را به همراه داشته باشد. در عین حال، چالش‌هایی همچون مقاومت سازمانی، ضعف زیرساخت‌ها، و مهم‌تر از آن، پیامدهای اخلاقی همچون تهدید حریم خصوصی، کاهش شفافیت تصمیم‌گیری و تضعیف حس عدالت نیز از نتایج کلیدی بودند. بر اساس چارچوب مفهومی طراحی‌شده، چهار محور اصلی شامل پیامدهای اخلاقی، چالش‌های اجرایی، فرصت‌های عملکردی و توانمندسازی منابع انسانی شناسایی گردید. در نتیجه، پژوهش تأکید می‌کند که استفاده مؤثر از هوش مصنوعی در ارزیابی عملکرد کارکنان دولت، مستلزم تقویت زیرساخت‌ها، تدوین دستورالعمل‌های اخلاقی و ارتقاء سواد فناورانه منابع انسانی است تا این ابزار فناورانه به ابزاری برای توانمندسازی، نه تهدیدی برای اعتماد سازمانی، تبدیل گردد.