سامانه همایش ها

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی عصر انفجار تکنولوژی؛ هوش مصنوعی، تحولی در صنعت، تجارت و زنجیره تامین و دومین کنفرانس ملی علم داده در کاربردهای مهندسی

تحلیل نقش هوش مصنوعی در تحول بازرگانی و مدیریت زنجیره تأمین: مطالعه‌ی موردی گروه صنعتی مپنا

نویسندگان :

حسین بوذری¹

1- دانشگاه آزاد تبریز

کلمات کلیدی :

هوش مصنوعی در بازرگانی،مدیریت زنجیره تأمین،تحول دیجیتال،بهینه‌سازی عملیات،اتوماسیون زنجیره تأمین

چکیده :

چکیده در عصر دیجیتال، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین به‌ویژه هوش مصنوعی (AI)، به یکی از الزامات کلیدی در بهینه‌سازی عملکرد سازمان‌ها بدل شده است (Kaplan & Haenlein, 2019)[1]. هوش مصنوعی با قابلیت پردازش داده‌های عظیم، تحلیل الگوها، پیش‌بینی تقاضا و بهینه‌سازی فرایندها، نقش مهمی در افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و ارتقاء انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین ایفا می‌کند (Choi et al., 2018)[2]. شرکت گروه مپنا نیز در سال‌های اخیر با تمرکز بر تحول دیجیتال و پیاده‌سازی فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، تلاش کرده ساختار سنتی زنجیره تأمین خود را بازآفرینی نماید (MAPNA Group, 2022)[3]. متن شما برای معرفی شرکت مپنا دقیق و علمی نگارش شده است. در ادامه، همان متن را به‌صورت کامل‌تر همراه با ارجاع درون‌متنی ارائه می‌دهم: معرفی شرکت مپنا گروه مپنا (مدیریت پروژه‌های نیروگاهی ایران) یک هلدینگ صنعتی تخصصی ایرانی است که در سال ۱۳۷۲ تأسیس شده و فعالیت خود را در زمینه طراحی، نصب و راه‌اندازی نیروگاه‌های برق آغاز کرد. این شرکت به‌تدریج دامنه فعالیت‌های خود را گسترش داده و اکنون در حوزه‌هایی همچون ساخت تجهیزات پیشرفته نیروگاهی، پروژه‌های نفت و گاز، حمل‌ونقل ریلی، توسعه انرژی‌های نو، و خدمات تعمیر، نگهداری و بهره‌برداری از تأسیسات صنعتی نیز فعال است (گروه مپنا، 1402).ساختار سازمانی مپنا شامل بیش از ۴۰ شرکت تابعه است که در حوزه‌های تخصصی مختلف از جمله تولید توربین، ژنراتور، بویلر، سامانه‌های کنترلی، سیستم‌های ریلی و همچنین طراحی نرم‌افزارهای مهندسی فعالیت دارند. این شرکت همچنین دارای کارخانه‌های تولیدی متعدد در استان‌های البرز، تهران، خراسان و فارس و نیز مراکز تحقیق و توسعه (R&D) پیشرفته می‌باشد که در حوزه‌های فناوری اطلاعات، مهندسی برق، مکانیک، داده‌کاوی و تحلیل سیستم‌های پیچیده فعالیت می‌کنند هدف و ضرورت تحقیقهدف این پژوهش، تحلیل نقش هوش مصنوعی در تحول زنجیره تأمین دیجیتال شرکت مپنا و ارزیابی تأثیر آن بر بهبود عملکردهای بازرگانی است (Nguyen et al., 2021)[6]. با توجه به شرایط خاص اقتصاد ایران، مانند تحریم‌ها و نوسانات ارزی، شناسایی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های AI می‌تواند راهبردی مؤثر در ارتقاء پایداری سازمان‌ها باشد (Hassani et al., 2020)[7]. نبود مطالعات کاربردی داخلی در این حوزه، ضرورت تحقیق حاضر را دوچندان می‌سازد. روش تحقیقپژوهش حاضر با رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی)، به‌صورت توصیفی-پیمایشی انجام شده است (Creswell, 2014)[8]. داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از مدیران ارشد و کارشناسان حوزه فناوری، لجستیک و بازرگانی مپنا گردآوری شد. در بخش کمی، با استفاده از پرسش‌نامه استاندارد برگرفته از مدل‌های قبلی (Waller & Fawcett, 2013)[9] و تحلیل با نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS، داده‌های حاصل از نمونه‌ای 384 نفری (با فرمول کوکران) مورد بررسی قرار گرفت. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ بیش از 0.8 و روایی سازه از طریق AVE و بار عاملی تأیید شد (Hair et al., 2019)[10]. نتیجه‌گیریبررسی موردی شرکت مپنا نشان می‌دهد که هوش مصنوعی نه‌تنها به‌عنوان یک ابزار تکنولوژیک، بلکه به‌مثابه یک محرک استراتژیک در بازطراحی زنجیره تأمین ایفای نقش کرده است (Choi et al., 2018)[2]. تجربیات این شرکت می‌تواند الگویی برای سایر صنایع ایران باشد تا با طراحی راهبردهای فناورانه، خود را با محیط متغیر اقتصادی سازگار کنند. نتایج اهمیت آموزش نیروهای انسانی، توسعه زیرساخت‌های داده‌محور و تعامل بین‌بخشی را در موفقیت پروژه‌های AI برجسته می‌سازد.